نام امام رضا(ع) در اقلید تنها به مناسبتهای مذهبی و ایام ولادت و شهادت ایشان محدود نمیشود؛ وجود قدمگاه منسوب به آن حضرت و قرار گرفتن شهرستان در مسیر تاریخی حرکت امام رضا(ع)، بخشی از پیوند تاریخی و فرهنگی این منطقه با فرهنگ رضوی را شکل داده است. این پیشینه در کنار فعالیتهای مذهبی و فرهنگی سالهای اخیر، جایگاه ویژهای به موضوع امام رضا(ع) در فضای فرهنگی شهرستان داده است.این ارتباط البته تنها به یک بنای تاریخی یا برگزاری مراسم مناسبتی محدود نمیشود. امروز مجموعهای از ظرفیتهای فرهنگی، اجتماعی و مردمی در اقلید وجود دارد که میتوان آنها را در مسیر ترویج فرهنگ رضوی فعالتر کرد؛ از قدمگاه و ظرفیتهای تاریخی شهرستان گرفته تا فعالیت خادمیاران رضوی و مجموعههای مردمی. در این گزارش، نگاهی داریم به جایگاه فرهنگ رضوی در اقلید، فعالیتهای انجامشده و ظرفیتهایی که همچنان میتواند مورد توجه قرار گیرد.قدمگاه؛ بخشی از حافظه تاریخی و هویت دینی اقلیدحجتالاسلام والمسلمین مجید گشول درهسیبی، امام جمعه شهرستان اقلید، با اشاره به جایگاه امام رضا(ع) در فرهنگ مردم این شهرستان گفت: این جایگاه ریشه در پیوند تاریخی و عاطفی مردم شهرستان اقلید با امام رضا(ع) دارد و وجود قدمگاه، این ارتباط را از یک باور ذهنی و عمومی به یک نشانه عینی و محلی تبدیل کرده است.وی افزود: مردم شهرستان اقلید زمانی که درباره امام رضا(ع) سخن میگویند، فقط درباره یک امام در تاریخ اسلام صحبت نمیکنند، بلکه با بخشی از حافظه تاریخی و هویت دینی شهرستان خود مواجه هستند.
امام جمعه اقلید با بیان اینکه محبت به اهلبیت(ع) در فرهنگ مردم این منطقه سابقهای عمیق دارد، اظهار داشت: قدمگاه امام رضا(ع) این محبت را به یک نماد محلی تبدیل کرده است.
گشول درهسیبی درباره تأثیر قدمگاه و مسیر تاریخی حرکت امام رضا(ع) بر فرهنگ عمومی شهرستان نیز بیان کرد: این تأثیر را میتوان در چند عرصه از جمله هویت تاریخی، فرهنگ زیارت و توسل، انتقال نسل به نسل این پیشینه و ظرفیت ایجاد همگرایی اجتماعی مشاهده کرد.
امام جمعه اقلید ادامه داد: خانوادهها، هیئتها، مساجد و مجالس مذهبی در انتقال این خاطره و پیشینه از نسلی به نسل دیگر نقش داشتهاند و امام رضا(ع) میتواند محور مشترک اقشار مختلف مردم، از هیئتی و مسجدی تا دانشآموز و دانشگاهی باشد.
با وجود این پیشینه، یکی از موضوعاتی که در زمینه فرهنگ رضوی در اقلید مورد تأکید قرار میگیرد، نحوه انتقال این میراث به نسل جدید است؛ موضوعی که به اعتقاد امام جمعه اقلید هنوز به نقطه مطلوب نرسیده است.
گشول درهسیبی در این زمینه گفت: این پیشینه هنوز به اندازه کافی برای نسل جوان معرفی نشده و صرفاً بیان موضوع در قالب «مناسبت» نمیتواند ارتباط لازم را ایجاد کند، بلکه باید به «هویت اعتقادی و اجتماعی» توجه شود.
فرهنگ رضوی؛ یک مناسبت یا یک جریان مستمر؟
گشول درهسیبی با تأکید بر اینکه فرهنگ رضوی ظرفیت تبدیل شدن به یک جریان فرهنگی مستمر را دارد، اظهار داشت: در شرایط فعلی تا رسیدن به این نقطه فاصله داریم و اگر فرهنگ رضوی فقط در دهه کرامت، میلاد امام رضا(ع) یا چند مراسم سالانه فعال شود، عملاً با یک مناسبت مذهبی مواجه هستیم.
وی ادامه داد: فرهنگ رضوی مفاهیمی همچون اخلاق رضوی، کرامت انسانی، علمدوستی، گفتوگو و منطق، خدمت به مردم، مبارزه با ظلم، ولایتمداری، امیدآفرینی، خانوادهمحوری و کمک به محرومان را دربرمیگیرد.
امام جمعه اقلید تصریح کرد: اگر این مفاهیم وارد زندگی اجتماعی مردم شود، آن زمان میتوان گفت فرهنگ رضوی به یک جریان تبدیل شده است.
گشول درهسیبی برگزاری برنامههایی مانند نهضت مطالعه و معرفی سیره امام رضا(ع)، مسابقات ، پژوهش درباره تاریخ قدمگاه، تولید فیلم کوتاه و مستند درباره پیشینه رضوی اقلید، پویشهای خدمترسانی به محرومان، برنامههای اخلاقی و تربیتی در مدارس، گفتوگوی نوجوانان درباره امام رضا(ع)، اردوهای دانشآموزی و دانشجویی و تولید محتوای متناسب با فضای مجازی را از جمله ظرفیتهای قابل استفاده عنوان کرد.
وی با تأکید بر نقش مجموعههای آموزشی و فرهنگی در این زمینه گفت: اگر مدرسه فقط بگوید امام رضا(ع) امام هشتم ماست، ارتباط لازم ایجاد نمیشود و باید این سؤال مطرح شود که امام رضا(ع) چه الگویی برای زندگی امروز ارائه میکند.
امام جمعه اقلید اظهار داشت: دانشگاهها نیز میتوانند به جای برنامههای صرفاً مناسبتی، روی موضوعاتی مانند تاریخ مسیر امام رضا(ع)، نقش شهرستان اقلید در جغرافیای تشیع، قدمگاه و هویت تاریخی منطقه کار پژوهشی انجام دهند.
وی درباره نحوه ارتباط با نسل نوجوان و جوان نیز گفت: جوان امروز با تحمیل ارتباط نمیگیرد، بلکه با معنا ارتباط برقرار میکند؛ بنابراین نباید فقط به او گفته شود در یک سخنرانی درباره امام رضا(ع) شرکت کند، بلکه باید سؤالهایی درباره عدالت، علم، فضای مجازی، آینده کشور، اختلاف و گفتوگو و مسائل روز در برابر او قرار داد.
کانون خدمت رضوی؛ بخش اجتماعی فرهنگ رضوی در اقلید
در کنار ظرفیت تاریخی و فرهنگی اقلید، بخشی از فرهنگ رضوی در این شهرستان در قالب فعالیتهای اجتماعی و خدمترسانی دنبال میشود؛ حوزهای که کانون خدمت رضوی شهرستان اقلید تلاش کرده است آن را در طول سال و فراتر از مناسبتهای مرتبط با امام رضا(ع) دنبال کند.
مهدی شریفی، مسئول کانون خدمت رضوی شهرستان اقلید، در گفتوگو با فارس با اشاره به فعالیت این مجموعه گفت: در حال حاضر ۷۲ خادم و خادمیار فعال در شهرستان اقلید فعالیت دارند و بخش عمده فعالیتهای کانون در حوزه امور عامالمنفعه و حمایت از نیازمندان و خانوادههای هدف متمرکز است.
وی افزود: خادمیاران با حضور در مراسم مذهبی و برنامههای جمعی و با همکاری هیئتها، ادارات و ارگانهای دولتی، به عنوان بازوی اجرایی و خدماتی نیز نقشآفرینی میکنند.
شریفی با تأکید بر استمرار فعالیتهای کانون اظهار داشت: فعالیتهای کانون در طول سال دارای ساختار برنامهریزیشده و مستمر است و فراتر از مناسبتهای مذهبی گسترش یافته است.
«چهارشنبههای امام رضایی»؛ یک برنامه هفتگی
مسئول کانون خدمت رضوی شهرستان اقلید یکی از برنامههای مستمر این مجموعه را پویش هفتگی «چهارشنبههای امام رضایی» عنوان کرد و گفت: این برنامه هر هفته چهارشنبه با مشارکت مردم و خادمیاران در مراحل پخت، جمعآوری و توزیع غذای اطعام رضوی برگزار میشود.
وی افزود: این طرح با همکاری خیریههای شهرستان و سازمان حمایت از خانواده زندانیان اجرا میشود و مشارکت مردم و خادمیاران در آن نقش مهمی دارد.
شریفی ادامه داد: برگزاری «محفل رضوی» نیز از دیگر برنامههای مستمر کانون است که هر هشتم ماه قمری به دعوت یکی از مساجد سطح شهرستان برگزار میشود.
وی هدف از برگزاری این محافل را معرفی خدمات کانون، جذب نیروهای جدید و ترویج فرهنگ رضوی عنوان کرد و گفت: اعزام خادمیاران به چایخانه حضرت پنج مرتبه در سال برای کل شهرستان و اعزام خواهران خادمیار برای خدمت در بهشت چهار مرتبه در سال نیز از دیگر برنامههای کانون است.
خدمت اجتماعی؛ محور اعتماد مردم به کانون
مسئول کانون خدمت رضوی شهرستان اقلید با اشاره به جایگاه خدمترسانی اجتماعی در فعالیتهای این مجموعه بیان کرد: خدمترسانی اجتماعی در شهرستان اقلید از جایگاه بالایی برخوردار است و مهمترین وجه تمایز آن، اعتماد عمیق مردم به کانون است.
شریفی اظهار داشت: مردم برای حل مشکلات خود به کانون مراجعه میکنند و با اطمینان از حفظ محرمانگی و رعایت شأن انسانی، از حمایتهای خادمیاران بهرهمند میشوند.
وی افزود: این اعتماد موجب شده خیرین نیز با آسودگی خاطر کمکهای مالی و اقلام اهدایی خود را در اختیار کانون قرار دهند تا این کمکها به خانوادههای نیازمند واقعی برسد.
فعالیتهای یکسال گذشته؛ از بستههای معیشتی تا سرکشی به خانواده شهدا
مسئول کانون خدمت رضوی شهرستان اقلید درباره مهمترین فعالیتهای یک سال گذشته نیز گفت: فعالیتهای کانون به صورت خودجوش و با برنامهریزی مدیر و خادمیاران در هر حوزهای که نیاز به خدمترسانی باشد، انجام میشود.
وی مشارکت در تجمعات ضدآمریکایی و ضدصهیونیستی، آمادهسازی موکب، پذیرایی و بستهبندی لقمههای غذایی افطار، تهیه و توزیع بستههای آذوقه و غذا برای نیروهای امنیتی، برگزاری مراسم یادبود شهدای مقاومت، مسابقات ورزشی و همگانی و تهیه و توزیع بستههای معیشتی را از جمله این اقدامات برشمرد.
شریفی ادامه داد: برگزاری نشستهای تخصصی با مسئولان شهری برای رفع نیازهای اجتماعی، تجلیل از معلمان و فرهنگیان شهرستان و سرکشی و دلجویی از خانوادههای شهدای دفاع مقدس و شهدای جنگ ۱۲ روزه نیز در برنامههای کانون قرار داشته است.
ظرفیتی که نیازمند برنامهریزی مستمر است
آنچه از مجموع این فعالیتها و دیدگاهها به دست میآید، نشان میدهد فرهنگ رضوی در اقلید تنها به یک ظرفیت تاریخی یا برگزاری مراسم مناسبتی محدود نیست؛ بلکه در کنار قدمگاه و پیشینه تاریخی شهرستان، شبکهای از خادمیاران و مجموعههای مردمی نیز در حوزههای اجتماعی و فرهنگی فعال هستند.
با این حال، پیوند میان این دو ظرفیت میتواند زمینهای برای تعریف برنامههای ماندگارتر در شهرستان باشد؛ به این معنا که قدمگاه و پیشینه رضوی اقلید در کنار فعالیتهای اجتماعی خادمیاران، مدارس، دانشگاهها، مساجد، هیئتها و فعالان فرهنگی قرار گیرد و یک مسیر مشخص و مستمر برای فعالیتهای رضوی شکل بگیرد.
در چنین رویکردی، معرفی قدمگاه تنها به یک اثر تاریخی یا مذهبی محدود نمیشود و فعالیت خادمیاران نیز تنها در مناسبتها معنا پیدا نمیکند؛ بلکه هر دو میتوانند بخشی از یک ظرفیت فرهنگی و اجتماعی گستردهتر برای شهرستان باشند.
آنچه در این میان اهمیت دارد، تبدیل «میراث تاریخی» به «هویت فرهنگی نسل جدید» و تبدیل «مناسبت سالانه» به «فعالیت مستمر اجتماعی و فرهنگی» است؛ مسیری که تحقق آن به همکاری مجموعههای مختلف و طراحی برنامههای مشخص و بلندمدت نیاز دارد.
دیدگاهتان را بنویسید